,,ძალიან სავალალოა, როდესაც უკვე აღარ მალავს „ოცნება“ ცენზურას. მათ აღარ სჭირდებათ არანაირი კამუფლაჟი, რომ შეიქმნას შთაბეჭდილება, თითქოს ასე თუ ისე დემოკრატიული თამაშის წესებს მიჰყვებიან“- ამბობს კინომცოდნე, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი თეო ხატიაშვილი, ბათუმის დრამატული თეატრის ადმინისტრაციის მიერ სპექტაკლის გაუქმებაზე.
,,ის პროპაგანდა, რომ სპორტი და პოლიტიკა ან ხელოვნება და პოლიტიკა უნდა გაიმიჯნოს და ასე შემდეგ, დიდი ხანია მუშაობს. თუმცა ესეც შერჩევითია, რადგან გამიჯვნაზე მაშინ საუბრობენ, როდესაც „ოცნების“ მიმართ კრიტიკულად განწყობილი ადამიანები გამოხატავენ აზრს, მაგრამ ამავე დროს, თვითონ ძალიან აქტიურად იყენებენ სპორტსაც და კულტურასაც, თუნდაც თავიანთ საარჩევნო კამპანიაში.
არც ის გამიკვირდება, ცოტა ხანში რომ მიიღონ კანონი და დასჯადი გახდეს ხელოვანის მხრიდან პოლიტიკაზე საუბარი.
ზოგადად, ხელოვნების გამიჯვნა პოლიტიკისგან და მითუმეტეს თანამედროვე ხელოვნებისგან, არის შეუძლებელი. შუა საუკუნეების ან რენესანსის პერიოდში, როდესაც არ არსებობდა, ასე ვთქვათ, იდეოლოგიები და ასეთი დიფერენციაცია არ იყო, არაჩვეულებრივი მხატვრები მეფის ან თუნდაც პირსისხლიანი ტირანის ქვეშევრდომებიც ყოფილან, მაგრამ მაინც შეუქმნიათ გენიალური ნამუშევრები და ამისთვის მათ პასუხს არავინ სთხოვდა.
რატომ გამოვყავი თანამედროვე ხელოვნება – იმიტომ, რომ თანამედროვე, მოდერნული საზოგადოება და ეპოქა ზოგადად, ამითაც გამოირჩევა ბევრ სხვა თვისებებთან ერთად, რომ ეს არის უკვე იდეოლოგიების ეპოქა, როდესაც ჩამოყალიბებულია სხვადასხვა პოლიტიკური მოსაზრება, სხვადასხვა პოლიტიკური ხედვა, – იქნება ეს ლიბერალური, კონსერვატორული, მემარცხენე და ა.შ., რომელსაც იზიარებენ ადამიანები და შესაბამისად, ამ მსოფლმხედველობის საფუძველზე გამოთქვამენ აზრებს, მათ შორის ხელოვნებაშიც.
ხელოვნების ისტორიაში თუ თეორიაში იმდენად მიღებულია უკვე ეს, რომ ამაზე კამათი და დავა უკიდურეს უვიცობასთან, არაპროფესიონალიზმთან არის დაკავშირებული.
ამას ემატება დემაგოგიაც, რადგან დარწმუნებული ვარ, ვინც ამას ლაპარაკობს და ავრცელებს, სინამდვილეში მასაც ძალიან კარგად მოეხსენება, რომ ხელოვნებას და პოლიტიკას ერთმანეთისგან ვერ გამიჯნავს.
ამ დღეებში ხშირად მომყავს ხოლმე „ოცნების“ გულმხურვალე მხარდამჭერი რეჟისორის, რობერტ სტურუას მაგალითი, რადგან მთელი მისი კარიერა არის პოლიტიკურ თეატრთან დაკავშირებული და მისი ოვაციებით ჩავლილი სპექტაკლები, ცხადია, იყო პოლიტიკური თეატრი.
როდესაც რობერტ სტურუამ ლაშა ბუღაძის პიესა დადგა, ყოველგვარი ქვეტექსტების გარეშე გვაჩვენა სააკაშვილის კრიტიკა, რადგან მთავარი გმირი იყო მიხეილ სააკაშვილის კარიკატურული პერსონაჟი და ამის გამო მისი სპექტაკლი არავის აუკრძალავს. მაშინ ხომ მოსწონდა „ოცნებას“ ან მათ მხარდამჭერებს პოლიტიკური თეატრი და უკრავდნენ ტაშს?!
ამიტომ ვწუხვარ რობერტ სტურუაზეც, რადგან მან ხომ ძალიან კარგად იცის თეატრის ისტორია, თუნდაც საკუთარი ბიოგრაფიიდან გამომდინარე და დღეს ახალგაზრდა კოლეგებს არანაირად არ უჭერს მხარს, უბრალო სიტყვიერ სოლიდარობასაც კი არ გამოხატავს და ვფიქრობ, ეს თავად მას აკნინებს და უკვე მის შემოქმედებასაც ფაქტობრივად ხაზს უსვამს, როდესაც ამგვარ, მართლაც აღვირახსნილი პროპაგანდის თუ ცენზურის ბატონობისას შეუძლია მშვიდად დახუჭოს თვალი, დაიხშოს ყური და არ გამოეხმაუროს ამ ყველაფერს.
პეპლებზეც შეიძლება ილაპარაკო სცენიდან და ესეც შეიძლება იყოს პოლიტიკური, გააჩნია როგორ აკეთებს ამას ავტორი. მაგრამ უბრალოდ პეპლებზე რომ წერო, ეს უკვე დანაშაულია, თუ ამას არ ექნება ქვეტექსტი და ამ კონტექსტში ვერ დაინახავ მთელ იმ უბედურებას, რაც დღეს საქართველოში დუღს – იქნება ეს პოლიტპატიმრები, ქიმიური იარაღის გამოყენება საკუთარი ხალხის წინააღმდეგ, ისეთი კანონების მიღება, რომელიც არანაირ ჩარჩოში არ ჯდება… ეს თუ არ გაჟღერდა, მაშინ რა ხელოვანი ხარ.
ძალიან სავალალოა, როდესაც უკვე აღარ მალავს „ოცნება“ ცენზურას, მათ აღარ სჭირდებათ არანაირი კამუფლაჟი, რომ შეიქმნას შთაბეჭდილება, რომ ასე თუ ისე დემოკრატიული თამაშის წესებს მიჰყვებიან.
პირდაპირ გეუბნება, რომ პოლიტიკური აზრის გამო აკრძალა სპექტაკლი. ეს არის ერთ-ერთი ფუნდამენტური უფლების წართმევა ადამიანისთვის, როცა გამოხატვის თავისუფლებას უსპობ, მითუმეტეს – რეჟისორს.
ცენზურის მაგალითები ადრეც იყო, როდესაც, მაგალითად, კინოცენტრის რეორგანიზაცია დაარქვეს და სინამდვილეში იყო იმისთვის, რომ მკაცრი კონტროლი დაეწესებინათ. შემიძლია ჩემი რედაქტორობით გამოსული ჟურნალის აკრძალვა მოვიყვანო მაგალითად, სადაც თემა იყო სწორედ „პოლიტიკა და ხელოვნება” და მაშინ, როცა თეა წულუკიანი იყო კულტურის მინისტრი, გამზადებული ნომერი, რაშიც სხვათა შორის ფული დაიხარჯა, ჰონორარები გაცემული გვქონდა და დაკაბადონებული იყო ჟურნალი, არ გამოიცა და შემდეგ საერთოდ შეწყვიტეს ამ ჟურნალის გამოცემა.
ასევე, სალომე ჯაშის ფილმის, “მოთვინიერების” ჩვენება იყო დაგეგმილი კინოს სახლში და ეს ჩვენებაც გააუქმეს. მაშინ ასე პირდაპირ არ იყო ნათქვამი რა ნიშნით მოხდა კინოჩვენების გაუქმება, მაგრამ მიზეზი იყო პოლიტიკური მოტივი, რადგან ფილმი იყო ივანიშვილის ბაღის ხეების გადაზიდვაზე.
ახლა უკვე აღარ ყოყმანობენ და ეს ძალიან საგანგაშოა, რადგან ეს ნიშნავს, რომ არათუ ვადგავართ დიქტატურის გზას, არამედ უკვე ვართ დიქტატურაში.
საერთოდ ქვეყანა გადარჩება თუ არა, ამ საშიშროების წინაშე ვდგავართ დღეს. ამიტომ ვიტოვებ იმედს, რომ ჩვენ ყველანი გადავრჩებით. თუ ქვეყანა ვერ გადარჩა, მერე უკვე თეატრის არსებობა-არარსებობაზე ლაპარაკსაც აზრი არ აქვს.
სწორედ დუმილმა დაღუპა ეს ქვეყანა, თორემ „ოცნების“ ხელისუფლებას ახლა არ დაუწყია ანტიდემოკრატიული, ანტიდასავლური, ანტიქართული პოლიტიკა. ფაქტობრივად, მოსვლის წუთიდან ის ძალიან მიზანმიმართულად კლავდა საქართველოს, როგორც სახელმწიფოს და ბევრი დუმილს არჩევდა ამაზე. სადღაც მტრის ხატი იყო „ნაციონალების“ სახით ამოტივტივებული, ზოგი კონფორმიზმის გამო იყო ჩუმად, ზოგს კიდევ მაინც ჰქონდა იმედი, რომ „ბატონი ბიძინა ასეთი ცუდიც არ არის“ და აი, აქამდეც მოვედით.
რასაკვირველია, დუმილი არის ყველაზე დიდი მხარდამჭერი უსამართლობის და დიქტატურის”- აცხადებს ხატიაშვილი.
მსგავსი სტატიები:
“აბა, მიშა გინდათ?”
AstraZeneca-ს 15 ათასი დოზა საჩუქრად ლიეტუვასგან
ქსკ ,,ლანჩხუთი” ეროვნული ჩემპიონატის გამარჯვებული გახდა
მთავრობა თეატრების, მუზეუმებისა და სპორტული ინფრასტრუქტურის, მათ შორის სტადიონების რეაბილიტაციას იწყებს
“ზემოდან გველაპარაკება” – სუბარი კელი დეგნანზე
დაკარგული სოფელი კიტოზეთი და სპილენძის საბადო
საქართველოს მთავრობა ქვეყანას სულ უფრო აშორებს მისი მოქალაქეების ევროპული მისწრაფებებისგან – ვედანტ პატელი
ბახვი ჰესმა მშვიდობაური-უკანავას გზის მონაკვეთი შეაკეთა
