NGO-ები: აქციებზე დაკავებულების, მათ შორის ქალების მიმართ ადგილი აქვს უკანონო პრაქტიკას

არასამთავრობო ორგანიზაციების განცხადებით, იკვეთება, რომ აქციებზე დაკავებული პირების, მათ შორის ქალების მიმართ ადგილი აქვს უკანონო პრაქტიკას – სრული გაშიშვლების, ასევე, ბუქნების კეთების იძულებას, რაც ეწინააღმდეგება როგორც საქართველოს კანონმდებლობას, ასევე, საერთაშორისო სტანდარტებს.

საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს ხელმძღვანელის ეკა გიგაურისა და საქართველოს ევროპული ორბიტის დამფუძნებლის ნინო ლომჯარიას განცხადებით, მსხვერპლი ქალების მონაყოლი, პრაქტიკის გავრცელების მასშტაბი და ინტენსივობა მიუთითებს, რომ დამამცირებელი და ღირსების შემლახავი მოპყრობა ქალების წინააღმდეგ გამოყენებულია, როგორც პოლიტიკური რეპრესიის, დევნის, დაშინების და დათრგუნვის იარაღი.

მათ ასევე ისაუბრეს ელენე ხოშტარიას დაკავებასა და მის მიმართ არაადამიანურ და ღირსების შემლახავ მოპყრობაზე.

ორგანიზაციების წარმომადგენლები აღნიშნავენ, რომ შსს-ს დროებითი მოთავსების იზოლატორების შინაგანაწესით, პირის პირადი შემოწმების დროს სხეულის სრული გაშიშვლება დაუშვებელია. შემოწმების დროს დასაშვებია მხოლოდ სხეულის ცალკეული ნაწილების დათვალიერება ან გაშიშვლება. აღნიშნული პროცესი შეიძლება ჩატარდეს მხოლოდ ტიხრის/ფარდის მიღმა და არ შეიძლება მოექცეს ვიდეომეთვალყურეობის კამერის ხედვის არეალში.

“დაკავებული პირების მიმართ მოპყრობის მარეგულირებელი საერთაშორისო სტანდარტებით, როგორიცაა გაეროს, ევროსაბჭოს წამების საწინააღმდეგო კომიტეტის – CPT-ს სტანდარტები, დაკავებულების, განსაკუთრებით ქალების შემოწმების მიზნით სრული გაშიშვლება დამამცირებელ და ღირსების შემლახავ მოპყრობას წარმოადგენს. იგი არავითარ შემთხვევაში არ უნდა ტარდებოდეს დაკავებულთა მიმართ რუტინულად, მხოლოდ განსაკუთრებულ, სამართლებრივად და ფაქტობრივად დასაბუთებულ შემთხვევაში შეიძლება დაკავებულს მოსთხოვონ სხეულის ნაწილების გაშიშვლება, რა დროსაც დაცული უნდა იყოს დაკავებულის ღირსება.

უნდა აღინიშნოს, რომ პოლიციის მხრიდან დაკავების შემდგომ სხეულის სრული გაშიშვლების და ბუქნების კეთების იძულების პრაქტიკაზე რამდენიმე ქალმა ასევე საჯაროდ ისაუბრა (ქრისტინე ბოტკოველი, იგივე ნენსი ვოლანდი, ნუცა მახარაძე). მათი თქმით, ეს პროცესი იყო უკიდურესად დამამცირებელი, ღირსების შემლახავი და დამაშინებელი.

შეგახსენებთ, რომ დაკავების შემდგომ (როგორც აქციაზე, ასევე, ტრანსპორტირების და პოლიციის განყოფილებაში ყოფნის დროს) პოლიციის მხრიდან გაუპატიურების მუქარაზე, სექსუალურ შევიწროებასა და ფიზიკურ ანგარიშსწორებაზე ნოემბერ-დეკემბერში პროევროპული საპროტესტო აქციების დროს დაკავებულმა არაერთმა ქალმა საჯაროდ ისაუბრა. აღნიშნული ფაქტების გამო პასუხისგებაში არც ერთი პოლიციელი მიცემულა.

როგორც იკვეთება, აქციებზე დაკავებული პირების, მათ შორის ქალების მიმართ ადგილი აქვს უკანონო პრაქტიკას – სრული გაშიშვლების, ასევე, ბუქნების კეთების იძულებას, რაც ეწინააღმდეგება როგორც საქართველოს კანონმდებლობას, ასევე, საერთაშორისო სტანდარტებს. მსხვერპლი ქალების მონაყოლი, პრაქტიკის გავრცელების მასშტაბი და ინტენსივობა მიუთითებს, რომ დამამცირებელი და ღირსების შემლახავი მოპყრობა ქალების წინააღმდეგ გამოყენებულია, როგორც პოლიტიკური რეპრესიის, დევნის, დაშინების და დათრგუნვის იარაღი.

აქვე განვმარტავთ, რომ მსგავს პრაქტიკაზე საუბრობენ შსს-ს დროებითი მოთავსების იზოლატორებსა თუ პენიტენციურ დაწესებულებებში გადაყვანილი მამაკაცი დაკავებულებიც. თუმცა, ქალთა მიმართ მსგავსი პრაქტიკა გაცილებით მატრავმირებელი და ღირსების შემლახველია. აღსანიშნავია, რომ სხეულის სრული გაშიშვლებით შემოწმების პრაქტიკის არსებობას ხელისუფლება ომბუდსმენისა და უფლებადამცველი ორგანიზაციების განცხადებების მიუხედავად, წლების განმავლობაში უარყოფდა და აღნიშნავდა, რომ სრული გაშიშვლება ნებაყოფლობითი იყო და შემოწმების დროს გამოიყენებოდა ალტერნატიული საშუალებები”- აცხადებენ ისინი.

ორგანიზაციის წარმომადგენლებმა ასევე მიმართეს ქალებს და გასცეს რეკომენდაციები, როგორ მოიქცნენ დაკავების შემთხვევაში:

– თქვენი პირადი დათვალიერება უნდა ჩაატაროს იმავე სქესის წარმომადგენელმა;

– პირადი დათვალიერების დროს დაუშვებელია თქვენი  სრული გაშიშვლება;

– პირადი დათვალიერების დროს სხეულის ცალკეული ნაწილის დათვალიერება (ასეთის აუცილებლობისას მაგალითად დაზიანებების შემოწმებისას) ვიდეომეთვალყურეობის კამერების თვალთახედვის არეში არ უნდა მოხდეს დროებითი მოთავსების იზოლატორში გადაყვანისას ქალები:

– უნდა განთავსდნენ მამაკაცებისგან განცალკევებით

– პატიმრობაშეფარდებული ქალისათვის უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ჰიგიენური საშუალებები.

დროებით მოთავსების იზოლატორში მოთავსებულ ნებისმიერ პირს უფლება გაქვთ, მოითხოვოთ: – ადვოკატთან დაკავშირება – სახალხო დამცველის ცხელ ხაზთან დაკავშირება (1481) – სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის ცხელ ხაზთან დაკავშირება  (199)

ზარის განხორციელება უნდა უზრუნველყოს იზოლატორის ადმინისტრაციამ. აქვე, საზოგადოებას ვაწვდით ინფორმაციას იმ იდენტიფიცირებული პოლიციელების თაობაზე, რომლებიც ელენე ხოშტარიას განცხადებით, მონაწილეობდნენ მის მიმართ ჩადენილ ძალადობაში: არიან ნინო ჩხარტიშვილი, სალომე ლაშხია, დავით ბოლოთაშვილი და სხვები”- აცხადებენ ისინი.

გააზიარეთ და მოიწონეთ სტატია:
Pin Share