ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში ყოველდღიურად ვკითხულობ ძველ პრესას, რა დროსაც ჩემი ინტერესი გახლდათ მე-19 საუკუნის მეორე ნახევრისა და მე-20 საუკუნის დასაწყისის გურიის საზოგადოების მდგომარეობა და მთელი ამ ამბის დასასრულს მინდა მცირე შეჯამება გავაკეთო.
ეს გახლდათ საზოგადოება, რომლისათვის სრულიად უცხოა „კრიმინალურ-ეტატისტურ-კერპთაყვანისმცემლური” მენტალიტეტი და ეს ყველაფერი მიუღებელი იყო როგორც ერთობლიობაში, ისე ცალ-ცალკე; უცხოა „ბლატავი”, როგორც თვითდამკვიდრებისა და თვითრეალიზების საშუალება; უცხოა „შავ-თეთრი” ტანსაცმელიც და ცხოვრებაც; უცხოა ღრმა დეპრესიაში ერთმანეთის ჩათრევა; უცხოა – „ჩემი საქმე არ არის”, „მაინც არაფერი გვეშველება”, „არ დამინახია და არ გამიგონია” და სხვა „საარსებოდ აუცილებლი გაგება”; უცხოა გულზე ხელდაკრეფილი საკუთარი და ქვეყნის „მომავალი ბედნიერების” გაუთავებელი ლოდინი; უცხოა ლოდინი იმისა, თუ როდის დაინგრევა ერთი იმპერია, ან მეორე როდის შემოიყვანს კრეისერს შეკვეთილში მათ გადასარჩენად; უცხოა განათლებისადმი და ცვლილებებისადმი პანიკური შიში; უცხოა არასოლიდარული პერსონალური გათითოკაცება; უცხოა „ლიდერისა” და „ზეკაცისადმი” მორჩილება და ა.შ...
დღევანდელი „გაგებით”, ამ პერიოდის გურიაში მთავარი პერსონაჟი გახლდათ ფირალი და არა სოფლის მასწავლებელი. ფირალი იმიტომ, რომ კრიმინალია და ეს რაღაც ძალიან გასაგები და „მშობლიურია” ჩვენთვის – და აქ უკვე რაღაც ვეღარ „ებმის”: ვერც გურულების დემოკრატია, ვერც სამართლიანი სასამართლო და არჩევნები; ასევე ძალიან „მშობლიურად” გასაგებია ის, რომ გურიის ყველა აჯანყება კომუნისტებამდე კი მოხდა, მაგრამ მაინც კომუნისტური იყო ა.შ. და ა.შ.
.
ამ ყველაფრის გაგების საწინააღმდეგო მსჯელობა ყველა ჩიხის მიმოვლის შემდეგ თავის ზენიტს აბსურდულ „გურულ სეპარატიზმამდე” აღწევს – თურმე საქართველოსაგან ცალკე რესპუბლიკად გამოყოფა უნდოდათ; და რა მნიშვნელობა აქვს იმას, რომ ორ გუბერნიად დაყოფილი საქართველო თავად გახლდათ რუსეთის იმპერიის ნაწილი.
.
ფაქტია, რომ „გუშინ” ძალიან მცირე, მაგრამ მაინც უფრო მეტი საერთო გვქონდა ზემოხსენებულ საზოგადოებასთან, ვიდრე „დღეს” გვაქვს; ხვალ კი ჩემი სურვილია, უფრო მეტად დავფიქრდეთ ამ ყველაფერზე








