“ფირალები უფრო შუასაუკუნეების რაინდული რომანების გმირებს ჰგავდნენ თავისი მოქმედებით, ქცევით”

ეს ფოტო, რომელზეც ასახულია ვინმე ანტონ მსხალაძე,

ლანჩხუთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი ინახება. ამბობენ ფირალი იყო, რაზეც თავს ვერ დავდებ, მარა კარგი სურათია.
ეს კი, მათთვის, ვინც არ იცის: სიტყვა ფირალი არაბულად (Φირარ) გაქცეულს ნიშნავს. ⅩⅦ საუკუნეში ამ სახელწოდების ქვეშ გაერთიანდნენ თურქეთის არმიის დეზერტირები. საფიქრებელია, რომ ეს ტერმინი აჭარიდან არის შემოსული და დამკვიდრებული გურულში. აღმოსავლეთ საქართველოში ამ ტერმინს არ იცნობენ. გურიაში ფირალი არ ნიშნავდა ყაჩაღს, მძარცველს ან კიდევ მკვლელს. ხალხის აზროვნებაში ფირალები უფრო შუასაუკუნეების რაინდული რომანების გმირებს ჰგავდნენ თავისი მოქმედებით, ქცევით და “დასაყაჩაღებელი ობიექტის” შერჩევით. მათი მსხვერპლი უმთავრესად მდიდარი ხალხი, მემამულეები და ვაჭრები იყვნენ. ავტორი ალეკო სანადირაძე პირდაპირ მოუწოდებდა: “ჩვენი აზრით, ეს გურული სახელწოდება საერთოდ უნდა დამკვიდრდეს ლიტერატურაში ე. წ. “არსენას ტიპის ყაჩაღის” აღსანიშნავად, თავისუფლებისათვის მებრძოლ დევნილთა სახელად, თორემ “ყაჩაღი” არასწორი ტერმინია _ იგი უფრო მძარცველს ნიშნავს”. ამავე აზრისაა პეტრე უმიკაშვილი: “…ყაჩაღს ეძახიან მძარცველს კაცსა, მტაცებელს, კაცის მკვლელს, ერთის სიტყვით ავაზაკს…” თუმცა აღსანიშნავია, რომ თურქული წარმომავლობის სიტყვა ყაჩაღი (კაჩაკ), ფირალის მსგავსად, ასევე გაქცეულს, გავარდნილს ნიშნავს. საინტერესოა, რომ 1841 წლის ჯანყის დროს, გლეხებმა შექმნეს რაზმი „ფირალი“, რომელიც 220-მდე კაცს ითვლიდა.
გააზიარეთ და მოიწონეთ სტატია:

მსგავსი სტატიები

  • 89
    მასწავლებელი, როგორც ემოციური საყრდენიმასწავლებელი, როგორც ემოციური საყრდენი ლადო აფხაზავა თვლის, რომ მასწავლებლების პირადი პრობლემები ხშირად სკოლის კედლებშიც აღწევს, რაც კომუნიკაციას კიდევ უფრო ართულებს: "ჩვენი პირადი პრობლემები სკოლის ტერიტორიაზე არ უნდა არსებობდეს. აღზრდილი მოსწავლეები კი არ დაგვხვდებიან, ჩვენ მოგვიწევს მათი აღზრდა და ეს უნდა გავაცნობიეროთ, შეცდომები უნდა ვაპატიოთ, საუბრის გზები გამოვნახოთ, მაგალითები უნდა ვაჩვენოთ".…
    Tags: უნდა, და, არ, რომ, საზოგადოება, მთავარი, თემა, ახალი, ამბები, რეგიონი
  • 88
    "2 თებერვლის ღამე განსაკუთრებული ღამეა გურიაში"ფოტო: #ზაქარიაჭელიძე "2 თებერვლის ღამეს ბავშვობაში ძლიან ველოდებოდით.
ეს ღამე განსაკუთრებული ღამეა გურიაში, გურულები ლამპარს ანთებენ და ამ რიტუალს ლამპრობას ვეძახით.
ბაბუა დილიდან ჩაალბობდა ნავთიან გობში საგანგებოდ ამ დღისთვის გადანახულ, მსხვილ ნაგულებს, აკაციის გრძელ ღჯას კანს გააცლიდა და ნავთით გაჟღენთილ ნაგულებს თავბოლოშექცევით , მჭიდროდ, რამდენიმე წყებად მიამაგრებდა სარზე.
ძალიან ველოდით დაბნელებას, და თუ…
    Tags: და, არ, საზოგადოება, მთავარი, თემა, ახალი, ამბები, რეგიონი
  • 88
    "ხვალ ჩემი დაბადების დღეა, დღეს მნიშვნელოვან საჩუქრად, ჩემი ზღაპრების ახალი წიგნი გამოვიდა"ხვალ ჩემი დაბადების დღეა. თუმცა ეს არ არის მთავარი ამბავი. დღეს, მნიშვნელოვან საჩუქრად, ჩემი ზღაპრების ახალი წიგნი გამოვიდა - თომას და მეგობრების განსხვავებული თავგადასავალი. ესეც ნაწილობრივაა მთავარი. წიგნი ბავშვებზეა, რომელთაც არ უნდა შიოდეთ და დიდებზე, რომელთაც დაავიწყდათ, რომ ოდესღაც ბავშვები იყვნენ. გამოსცა საქართველოს უნივერსიტეტის გამომცემლობამ. მცირე წინასიტყვაობები გურამ პეტრიაშვილს და…
    Tags: და, მთავარი, ამ, რომ, კი, უფრო, ეს, არ, არის, საზოგადოება
  • 88
    "იმ ღამეს ბებია რომ დავაწვინეთ, ძაღლების ყმუილს და ყეფას გადუტანია ოზურგეთის საავადმყოფოს ეზო""ადრე დილას ბებიამ სიმინდი გადარეკა და საფქვავი გაამზადა. ბაბუამ ტომარა გოდორში ჩადო და ბიქტორა ჩავლეშვილისას წაიღო წიქვილზე, მეც ავედევნე.. ბებიამ მოგვაძახა "არ დამიპიპკოს იცოდე, ხოროში მირჩონია საჭადედ ხოროში.. ერთი სამი კილო გული გამეიღოს საფელამუშედ გასამერდინებლად, გეყურებაა?.." მეწისქვილე სარეკელს ფხეკდა წისქვილის წინ თხემლის ძირში. ბიქტორამ ჩვენს ტომარას ნახშირით დააწერა "მერიკო, ხოროში"…
    Tags: და, არ, საზოგადოება, მთავარი, თემა, ახალი, ამბები, რეგიონი