რატომ შეაიარაღა იაპონიის დაზვერვამ გურული რევოლუციონერები

რუსული წყაროების მიხედვით 1905 წლის 2 მაისს, პარიზში სასტუმრო „ინტერნაციონალის“ მე-20 ნომერიში ერთმანეს შეხვდნენ ქართველი სოციალ ფედერალისტი შალვა დეკანოზიშვილი და ევროპაში იაპონიის დაზვერვის რეზიდენტი პოლკოვნიკი მოტოძირო ასაკი, ამ უკანასკნელმა დეკანოზიშვილს საკმაოდ დიდი თანხა გადასცა იარაღის შესაძენად. იაპონელები იმედოვნებდნენ, რომ საქართველოში დაწყებული აჯანყება ხელს შეუშლიდა კავკასიაში არსებული რუსული სამხედრო ნაწილების გადასროლას მანჯურიაში. იგივე მიზნით იაპონელებმა კავშირი დაამყარეს ფინელ და ლატვიელ სოციალისტებთან. როგორც ქართველებმა ისე ბალტიისპირელებმა იაპონელების ფულით შეიძინეს შვეიცარიული შაშხანები – „ვეტტერლი-ვიტალი“ Vetterli-Vitali და ინგლისური რევოლვერები „ვებლეი“ Webley.

1905 წლის ნოემბერში ჰოლანდიის პორტებიდან იარაღით დატვირთული ორი გემი გავიდა. პირველმა „ჯონ გრაფტონმა“ ბალტიის­პირეთისაკენ აიღო გეზი, ხოლო მეორე „სირიუსი“ საქართველოსაკენ გამოემართა.

„ჯონ გრაფტონის“ ტვირთიდან ნაწილი გადმოიტვირთა ვინდაუში (ლატვია), ნაწილი კემში (ფინეთი), რის შემდეგაც გემი მეჩეჩზე შეჯდა ბოსტნიის ყურეში, რისი წაღებაც ფინელმა სოციალისტებმა ვერ მოახერხეს ამიიღო რუსეთის პოლიციამ, კერძოდ ამოღებული იქნა – 9670 „ვეტტერლის“ შაშხანა, 720 „ვებლეის“ რევოლვერი, 400 000 შაშხანის ვაზნა, 122 000 რევოლვერის ვაზნა, დაახლოებით 192 ფუთი ასაფეთქებელი ნივთიერება და 2000 ცალი დეტონატორი.

რაც შეეხება „სირიუსს“ მისი ტვირთის ნაწილი გადმოიტვირთა ფოთში ნაწილი კი გაგრაში, ხოლო ნაწილი ზღვაში გადაიყარა. რუსული წყაროების მიხედვით „სირუისის“ ტვირთიდან ცნობილია მხოლოდ ვეტტერლის (Vetterli) სისტემის შაშხანების რაოდენობა 8500 ცალი, ხოლო ტვირთის სხვა დანარჩენი ნაწილის რაოდენობა უცნობია. სწორედ ამ ტვირთის საქართველოში შემოტანისათვის დააპატიმრეს 1905 წელს აფხაზეთში „ქართული პარტიის“ ადგილობრივი თავმჯდომარე თედო სახოკია, რომელსაც 1908 წელს ციმბირში გადასახლება მიესაჯა.

„ვეტტერლის“ შაშხანების და „ვებლეის“ რევოლვერების ნაწილი რა თქმა უნდა გურიაშიც მოხვდა, მაგრამ როგორც ჩემთვის ცნობილია შაშხანები მაინცადამაინც პოპულარობით ვერ სარგებლობდნენ, მისი რამდენიმე ეგზემპლარი ინახებოდა ოზურგეთის მუზეუმში.

ინტერნეტში მოვიძიე შეიცარიულ-იტალიური Vetterli-Vitali-ის სიტემის შაშხანების შესახებ ინფორმაცია, როგორც ირკვევა მისი 1961-1878 წლების სამი მოდიფიკაცია  – კორპუსში არსებული 12 ვაზნიანი მჭიდით, 6 ვაზნიანი და 4 ვაზნიანი, ვაზნა საკმაოდ დიდი 10.4 მმ გახლდათ.

ადრეულ წლებში სხვადასხვა დროს ორი ასაკოვანი ადამიანისაგან განაგონი მაქვს ერთი საინტერესო ამბავი ამ შაშხანის შესახებ – გურულებმა Vetterli-Vitali-ის სიტემის შაშხანებს ზედმეტსახელი „რაშა-ვორერა“ შეარქვეს, გურიაში შემოტანილ შაშხანაში ოთხი ვაზნა ჩადიოდა, მათი ზედიზედ გასროლისას ლულა დატვირთვას ვერ უძლებდა და ხურდებოდა, რის გამოც ყველა შემდგომ გასროლას სხვადასხვა ხმა, ხოლო ტყვიას უფრო ნაკლები „ჭრაი“ ჰქონდა. სწორედ ამ „მრავალხმოვანებისა“ და „ჭრაის კლების“ გამო შეარქვეს გურულებმა შაშხანას ზედდმეტსახელად „რაშა-ვორერა“, რასაც, როგორც ამბობენ იმ დროისათვის გადამთვრალი კაცის ცუდ ნამღერსაც ეძახოდნენ გურიაში. ასე რომ სიმღერასა და იარაღში კარგად გარკვეული გურულების „ვეტტერლის“ შაშხანის შეფასება გურულ სტილში მხიარული მაგრამ საკმაოდ მკაცრი გხალდათ.

მოამზადა კახა ჩავლეშვილმა

გააზიარეთ და მოიწონეთ სტატია:

მსგავსი სტატიები

  • 77
    1819-20 წლების იმერეთ-გურიის საეკლესიო აჯანყებაეკლესიური მონობა ყველა მონობაზე უარესია - კირიონ მეორე  1817 წელს საქართველოს ეგზარხოსად მიტროპოლიტი თეოფილაქტე რუსანოვი დაინიშნა, რომელმაც 1811 წელს აღმოსავლეთ საქართველოში დაწყებული საეკლესიო რეფორმა 1819 წელს იმერეთში გააგრძელა. რეფორმა ქართული ეკლესიის რუსულ ეკლესიასთან სრულ მიერთებას გულისხმობდა. ვასილი პოტო რუსანოვის დანიშვნას ასე აღწერს - „ერმოლოვის კავკასიაში დანიშვნისთანავე საქართველოს ეგზაროსად დაინიშნა ცნობილი…
    Tags: და, ისტორია
  • 75
    "ეკლესიაში გულმხურვალე ლოცვასთან ერთად გურულს იქვე შეუძლია შეუთანხმდეს რამდენიმე ამხანაგს ძარცვასა და ყაჩაღობაზე" რუსი მოგზაური გურულებზეგაზეთ კავკაზის ჟურნალისტმა ნიკოლოზ დუნკელ-ველინგმა (ვენგერი) გურიაში სავარაუდოდ იმოგზაურა 1850 ან 1851 წელს. უნდა აღინიშნოს, რომ გაზეთი „კავკაზი“ კავკასიის სამხედრო ტიპოგრაფიული განყოფილების გამოცემა გახლდათ და მასზე ზედამხედველობას ახორციელებდა კავკასიის მთავარმართებლის კანცელარია. მისი დანიშნულება გახლდათ კავკასიაში მყოფი რუსული სამხედრო ელიტის ინფორმირება. წერილები გაზეთ კავკასის 1853-54 წლების ხუთ ნომერში გამოქვეყნდა, აქედან ოთხი…
    Tags: და, ისტორია
  • 72
    გურიის  მეღვინეობა - ნაწყვეტი „კავკასიის მეღვინეობის ნარკვევიდან“ (1875 წლის გამოცემა)ზოგადი საკითხები: გურიის მხარეს უკავია ოზურგეთის მაზრა, ადრინდელი გურია, რომელიც მოიცავს 1928 კვადრატულ ვერსტს ფართობს და 59080 მცხოვრებს ანუ 30 მცხოვრებს კვადრატულ ვერსტზე, სამხრეთით ახალციხე-აჭარის ქედით გამოყოფილია თურქეთისაგან; გურიის ტყიანი მხარე  გამოუსადეგარია მეღვინეობისათვის, ისევე როგორც მაზრის ჭაობიანი ჩრდილო დასავლეთი ნაწილი, რომელიც გადაშლილია მდინარე პიჩორიდან რიონის დაბლობისა და პალიასტომის ტბისაკენ. ვაზისათვის…
    Tags: და, გურიაში, რომ, ისტორია
  • 70
    "იაკობ მარი გურიის ცოცხალი ქრონიკაა, მისი მონათხრობი ძალიან შთამბეჭდავია და გაჯერებული იუმორით" - ნიკოლოზ დუნკელ-ველლინგი 1851 წელინიკოლოზ დუნკელ-ველლინგი - გურიის შესახებ ჩანაწერებიდან დასასრული; დასაწყისი იხილთ კატეგორია ისტორიაში;  როგორ აღწერს 1850 წელს უცხოელი ჟურნალისტი რუსეთ თურქეთის მაშინდელ საზღვართან მოგზაურობას და სტუმრობას ბუკისციხეში მარის მეურნეობაში. (დუნკელ-ველინგმა გურიაში სავარაუდოდო იმოგზაურა 1850 ან 1851 წელს, წერილი გამოქვეყნდა 1853 წელს. 4) სასაზღვრო ზოლი, მართან სტუმრობა ასე და ამგვარად მე დავათვალიერე ოზურგეთის…
    Tags: და, ისტორია